13 wrze艣nia jest 256. (w latach przest臋pnych 257.) dniem w kalendarzu gregoria艅skim. Do ko艅ca roku pozostaje 109 dni.

[edytuj] 艢wi臋ta

• imieniny obchodz膮: Aleksander, Amat, Apolinary, Aureliusz, Awit, Awita, Dobielut, Eulogia, Eulogiusz, Filip, Genadia, Haralampia, Jan Chryzostom, Julian, Litoriusz, Makrobiusz, Maria, Mauryliusz i Morzys艂aw.
• Dzie艅 Programisty (z wyj膮tkiem lat przest臋pnych, kiedy to wypada 12 wrze艣nia)

[edytuj] Wspomnienia i 艣wi臋ta Ko艣cio艂a katolickiego

• 艣w. Jan Chryzostom

[edytuj] Urodzili si臋

• 1087 - Jan II Komnen, cesarz bizantyjski (zm. 1143)
• 1475 - Cezar Borgia, ksi膮偶臋 Romanii, kondotier (zm. 1507)
• 1502 - John Leland, angielski historiograf (zm. 1552)
• 1520 - William Cecil, angielski polityk (zm. 1598)
• 1604 - William Brereton, angielski genera艂, polityk, pisarz (zm. 1661)
• 1739 - Krzysztof Kluk, polski duchowny katolicki, przyrodnik (zm. 1796)
• 1766 - Samuel Wilson, ameryka艅ski masarz, Wuj Sam (zm. 1854)
• 1775 - Laura Secord, kanadyjska patriotka, bohaterka narodowa (zm. 1868)
• 1802 - Arnold Ruge, niemiecki filozof, pisarz (zm. 1880)
• 1803 - Maurycy Mochnacki, polski polityk, publicysta (zm. 1834)
• 1819 - Klara Schumann, niemiecka kompozytorka, pianistka (zm. 1896)
• 1830 - Marie von Ebner-Eschenbach, austriacka pisarka (zm. 1916)
• 1842 - Jan Puzyna, ksi膮偶臋, polski duchowny katolicki, kardyna艂, biskup krakowski (zm. 1911)
• 1851 - Walter Reed, ameryka艅ski fizyk, biolog (zm. 1902)
• 1853 - Hans Christian Gram, du艅ski lekarz, tw贸rca metody Grama (zm. 1938)
• 1854 - Napoleon Cybulski, polski lekarz, fizjolog, tw贸rca elektroencefalografii (zm. 1919)
• 1857 - Micha艂 Drzyma艂a, polski ch艂op, symbol walki o polsko艣膰 w zaborze pruskim (zm. 1937)
• 1860 - John Pershing, ameryka艅ski genera艂 (zm. 1948)
• 1863 - Arthur Henderson, brytyjski polityk, laureat Nagrody Nobla (zm. 1935)
• 1873 - Constantin Carath茅odory, niemiecki matematyk pochodzenia greckiego (zm. 1950)
• 1874 - Arnold Sch枚nberg, austriacki kompozytor (zm. 1951)
• 1876 - Sherwood Anderson, ameryka艅ski pisarz (zm. 1941)
• 1882 - Ram贸n Grau, kuba艅ski polityk, prezydent Kuby (zm. 1969)
• 1883 - August Zaleski, polski polityk, minister spraw zagranicznych, prezydent Polski na uchod藕stwie (zm. 1972)
• 1885 - Wilhelm Blaschke, austriacki matematyk (zm. 1962)
• 1886 - Sir Robert Robinson, brytyjski chemik, laureat Nagroda Nobla (zm. 1975)
• 1887 - Leopold Ruzicka, chorwacki chemik, laureat Nagrody Nobla (zm. 1976)
• 1893 - Larry Shields, ameryka艅ski klarnecista jazzowy (zm. 1953)
• 1894 - John Boynton Priestley, angielski pisarz (zm. 1984)
• 1894 - Julian Tuwim, polski poeta (zm. 1953)
• 1896 - Tadeusz Szeligowski, polski kompozytor, pedagog (zm. 1963)
• 1898 - Kazimierz Jarocki, polski aktor (zm. 1970)
• 1899 - Grzegorz Peradze, 艣wi臋ty prawos艂awny, gruzi艅ski duchowny prawos艂awny, teolog, patrolog (zm. 1942)
• 1900 - Edmund Nowicki, polski duchowny katolicki, biskup gda艅ski (zm. 1971)
• 1902 - Izydor Zorzano, S艂uga Bo偶y, argenty艅ski in偶ynier kolejnictwa, cz艂onek Opus Dei (zm. 1943)
• 1903 - Claudette Colbert, ameryka艅ska aktorka (zm. 1996)
• 1905 - Eugeniusz Poreda, polski aktor, re偶yser teatralny, scenograf (zm. 1972)
• 1909 - Lech Kaczmarek, polski duchowny katolicki, biskup gda艅ski (zm. 1984)
• 1909 - Giuseppe Viani, w艂oski pi艂karz, trener pi艂karski, selekcjoner reprezentacji W艂och
• 1911 - Bill Monroe, ameryka艅ski muzyk, tw贸rca bluegrass (zm. 1996)
• 1911 - Maksymilian Rode, polski duchowny polskokatolicki, biskup, zwierzchnik Ko艣cio艂a polskokatolickiego (zm. 1999)
• 1913 - Mieczys艂aw Pimpicki, polski chirurg, pionier medycyny sportowej, 偶o艂nierz AK (zm. 2008)
• 1913 - Lilian Seymour-Tu艂asiewicz, polska pisarka
• 1916 - Roald Dahl, brytyjski pisarz (zm. 1990)
• 1917 - Tadeusz Or艂owski, polski lekarz, pionier polskiej transplantologii, taternik, alpinista (zm. 2008)
• 1917 - Robert Ward, ameryka艅ski kompozytor
• 1921 - Edward Chudzy艅ski, polski pisarz, krytyk literacki i teatralny (zm. 1990)
• 1922 - Tino Buazzelli, w艂oski aktor (zm. 1980)
• 1922 - Jolanta Sell, polska t艂umaczka (zm. 2006)
• 1922 - Yma Sumac, peruwia艅ska 艣piewaczka operowa (sopran) (zm. 2008)
• 1923 - Aurelio Fierro, w艂oski 艣piewak operowy (zm. 2005)
• 1924 - Maurice Jarre, francuski kompozytor, tw贸rca muzyki filmowej, laureat Oscara
• 1925 - Eugeniusz Banaszczyk, polski 艣piewak operowy (baryton), aktor (zm. 2007)
• 1925 - Janusz Os臋ka, polski satyryk
• 1925 - Mel Torme, ameryka艅ski wokalista jazzowy, kompozytor, wsp贸艂autor The Christmas Song (zm. 1999)
• 1926 - Arkadiusz W膮sowicz-Svengali, polski artysta cyrkowy, iluzjonista (zm. 1999)
• 1928 - Jerzy Sagan, polski aktor (zm. 1998)
• 1929 - Niko艂aj Giaurow, bu艂garski 艣piewak operowy (baryton) (zm. 2004)
• 1929 - Zygmunt Licau, polski bokser (zm. 2006)
• 1930 - Karol Jonca, polski prawnik, publicysta, profesor Uniwersytetu Wroc艂awskiego (zm. 2008)
• 1931 - Barbara Bain, ameryka艅ska aktorka
• 1932 - Pedro Rubiano S谩enz, kolumbijski duchowny katolicki, kardyna艂, arcybiskup Bogoty
• 1934 - Andrzej Feliks Grabski, polski historyk (zm. 2000)
• 1934 - Zbigniew Zapasiewicz, polski aktor
• 1938 - Janusz G艂owacki, polski pisarz
• 1939 - Zbigniew Geiger, polski aktor
• 1939 - Richard Kiel, ameryka艅ski aktor
• 1940 - 脫scar Arias S谩nchez, kostaryka艅ski polityk, prezydent Kostaryki, laureat Nagrody Nobla
• 1941 - Tadao Ando, japo艅ski architekt, laureat Nagrody Pritzkera
• 1941 - David Clayton-Thomas, ameryka艅ski wokalista zespo艂u Blood, Sweat & Tears
• 1941 - Ahmet Necdet Sezer, turecki polityk, prezydent Turcji
• 1942 - Muammar al-Kadafi, libijski polityk, przyw贸dca Libii
• 1944 - Jacqueline Bisset, angielska aktorka
• 1944 - Peter Cetera, ameryka艅ski wokalista zespo艂u Chicago
• 1944 - Mauro Politi, w艂oski prawnik, s臋dzia Mi臋dzynarodowego Trybuna艂u Karnego
• 1946 - Frank Marshall, ameryka艅ski re偶yser filmowy
• 1946 - S艂awomir Petelicki, polski genera艂, dow贸dca GROM
• 1948 - Nell Carter, ameryka艅ska piosenkarka, aktorka (zm. 2003)
• 1948 - Kunio Hatoyama, japo艅ski polityk, minister sprawiedliwo艣ci
• 1948 - Sitiveni Rabuka, polityk Fid偶i, premier Fid偶i
• 1949 - Fred Sonic Smith, ameryka艅ski gitarzysta zespo艂u MC5 (zm. 1994)
• 1950 - W艂odzimierz Cimoszewicz, polski polityk, minister sprawiedliwo艣ci, spraw zagranicznych, wicepremier i premier Polski, wicemarsza艂ek i marsza艂ek Sejmu
• 1951 - Harvey Cohen, ameryka艅ski kompozytor, tw贸rca muzyki filmowej (zm. 2007)
• 1952 - Paola Fantato, w艂oska 艂uczniczka
• 1952 - Randy Jones, ameryka艅ski wokalista zespo艂u The Village People
• 1952 - Don Was, ameryka艅ski piosenkarz, producent muzyczny
• 1953 - Waldemar Chyli艅ski, polski poeta, bard, autor tekst贸w piosenek
• 1958 - Domenico Dolce, w艂oski projektant mody
• 1960 - Jacek Lenartowicz, polski aktor
• 1960 - Jolanta Olszewska, polska aktorka
• 1961 - Marek Kasprzyk, polski aktor
• 1961 - Dave Mustaine, ameryka艅ski wokalista i gitarzysta zespo艂u Megadeth
• 1964 - Rafa艂 Ziemkiewicz, polski pisarz, dziennikarz
• 1965 - Zak Starkey, brytyjski perkusista zespo艂贸w: The Who i Oasis
• 1965 - Jacek Dzi臋giel, polski aktor
• 1966 - Beata Schimscheiner, polska aktorka teatralna i telewizyjna
• 1967 - Michael Johnson, ameryka艅ski lekkoatleta, sprinter, mistrz 艣wiata, mistrz olimpijski
• 1967 - Tim Owens, ameryka艅ski wokalista zespo艂u Judas Priest
• 1967 - Nadia Rinaldi, w艂oska aktorka
• 1968 - Piotr Kielar, polski re偶yser filmowy
• 1968 - Emma Sj枚berg, szwedzka aktorka
• 1969 - Daniel Fonseca, urugwajski pi艂karz, reprezentant Urugwaju
• 1970 - Przemys艂aw Nowakowski, polski dziennikarz, pisarz, scenarzysta filmowy
• 1971 - Goran Ivani拧evi膰, chorwacki tenisista, mistrz Wimbledonu, medalista olimpijski
• 1971 - Stella McCartney, angielska projektantka mody
• 1973 - Christine Arron, francuska lekkoatletka, sprinterka, mistrzyni Europy, mistrzyni 艣wiata
• 1973 - Fabio Cannavaro, w艂oski pi艂karz, reprezentant W艂och
• 1974 - Edi Andradina, brazylijski pi艂karz
• 1976 - Fiona Apple, ameryka艅ska piosenkarka, pianistka
• 1976 - Tami Kiuru, fi艅ski skoczek narciarski, mistrz 艣wiata, wicemistrz olimpijski
• 1976 - Jaros艂aw Wa艂臋sa, polski polityk, pose艂 na Sejm RP
• 1977 - Tomasz Mering, polski tw贸rca komiksowy
• 1978 - Jakub Koty艅ski, polski aktor
• 1979 - Geike Arnaert, belgijski wokalista zespo艂u Hooverphonic
• 1979 - Catalina Cruz, ameryka艅ska aktorka erotyczna
• 1979 - Jakub Kijowski, polski operator filmowy
• 1979 - Ivan Miljkovi膰, serbski siatkarz, reprezentant Serbii
• 1979 - Katarzyna Paskuda, polska aktorka, modelka
• 1980 - Daisuke Matsuzaka, japo艅ski baseballista
• 1980 - Ben Savage, ameryka艅ski aktor
• 1981 - Koldo Fern谩ndez, hiszpa艅ski kolarz
• 1986 - Ludmi艂a Priwiwkowa, rosyjska curlerka, mistrzyni Europy
• 1987 - Cwetana Pironkowa, bu艂garska tenisistka
• 1990 - Klaudia Halejcio, polska aktorka

[edytuj] Zmarli

•     81 - Tytus Flawiusz, cesarz rzymski (ur. 39)
• 1195 - Boles艂aw Mieszkowic, ksi膮偶臋 kujawski (ur. 1159)
• 1321 - (lub 14 wrze艣nia) Dante Alighieri, w艂oski poeta (ur. 1265)
• 1438 - Edward, kr贸l Portugalii (ur. 1391)
• 1506 - Andrea Mantegna, w艂oski malarz (ur. 1431)
• 1592 - Michel de Montaigne, francuski pisarz, filozof (ur. 1533)
• 1598 - Filip II Habsburg, kr贸l Neapolu i Sycylii, w艂adca Niderland贸w, kr贸l Hiszpanii i Portugalii (ur. 1527)
• 1657 - Jacob van Campen, holenderski architekt, malarz (ur. 1595)
• 1705 - Imre Th枚k枚ly, w臋gierski polityk, ksi膮偶臋 Siedmiogrodu (ur. 1657)
• 1847 - Nicolas Charles Oudinot, marsza艂ek Francji (ur. 1767)
• 1872 - Ludwig Feuerbach, niemiecki filozof (ur. 1804)
• 1882 - Friedrich Wohler, niemiecki chemik (ur. 1800)
• 1887 - Felice Matteucci, w艂oski in偶ynier (ur. 1808)
• 1927 - Antoni Listowski, polski dow贸dca wojskowy, genera艂 dywizji (ur. 1865)
• 1928 - Italo Svevo, w艂oski pisarz (ur. 1861)
• 1944 - Wojciech Mencel, polski poeta, podchor膮偶y, uczestnik powstania warszawskiego (ur. 1923)
• 1948 - Paul Wegener, niemiecki aktor, re偶yser filmowy (ur. 1874)
• 1949 - August Krogh, du艅ski fizjolog, laureat Nagrody Nobla (ur. 1874)
• 1955 - Ludwik Grosfeld, polski prawnik, polityk, minister skarbu, minister 偶eglugi i handlu zagranicznego (ur. 1889)
• 1956 - Olga Orle艅ska, polska aktorka (ur. 1894 lub 1889)
• 1973 - Betty Field, ameryka艅ska aktorka (ur. 1913)
• 1977 - Leopold Stokowski, ameryka艅ski dyrygent pochodzenia polskiego (ur. 1882)
• 1985 - Stanis艂aw Jaszkowski, polski aktor (ur. 1920)
• 1987 - Mervyn LeRoy, ameryka艅ski re偶yser filmowy (ur. 1900)
• 1989 - Zbigniew Rebzda, polski re偶yser filmowy (ur. 1942)
• 1990 - Micha艂 Krukowski, polski ekonomista, polityk, przewodnicz膮cy Komitetu Pracy i P艂ac, wiceprezes ZUS (ur. 1919)
• 1991 - Halina Buyno-艁oza, polska aktorka (ur. 1907)
• 1991 - Joe Pasternak, ameryka艅ski re偶yser filmowy (ur. 1901)
• 1995 - Krystyna Gall, polska aktorka, tancerka (ur. 1924)
• 1996 - Tupac Shakur, ameryka艅ski raper (ur. 1971)
• 1996 - Wiktor Woroszylski, polski pisarz (ur. 1927)
• 1997 - Jan Szydlak, polski polityk, przewodnicz膮cy TPPR, wicepremier, przewodnicz膮cym CRZZ (ur. 1925)
• 2001 - Dorothy McGuire, ameryka艅ska aktorka (ur. 1916)
• 2004 - Andrzej K艂opotowski, polski komandor, uczestnik II wojny 艣wiatowej (ur. 1917)
• 2005 - Julio C茅sar Turbay Ayala, kolumbijski polityk, prezydent Kolumbii (ur. 1916)
• 2007 - Abdul Sattar Abu Risza, iracki szejk, przyw贸dca sunnit贸w (ur. 1972)
• 2008 - Olin Stephens, ameryka艅ski konstruktor jacht贸w (ur. 1908)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1195 - Ma艂opolska, nad rzek膮 Mozgaw膮: jedna z krwawszych bitew okresu rozbicia dzielnicowego pomi臋dzy oddzia艂ami Mieszka Starego i wojewody krakowskiego Miko艂aja.
• 1637 - Cecylia Renata, 偶ona W艂adys艂awa IV Wazy, koronowana w katedrze 艣w. Jana w Warszawie.
• 1732 - Rosja, Austria i Prusy zawar艂y traktat Loewenwolda (tzw. przymierze trzech czarnych or艂贸w), dotycz膮cy nast臋pstwa tronu w Polsce.
• 1764 - Stanis艂aw August Poniatowski podpisa艂 pacta conventa, dotycz膮ce osobistych zobowi膮za艅 kr贸la Rzeczpospolitej Obojga Narod贸w i Wielkiego Ksi臋stwa Litewskiego
• 1900 - cesarz Franciszek J贸zef I zagrozi艂 deputacji polskiej utrat膮 autonomii Galicji w razie dalszych roszcze艅 niepodleg艂o艣ciowych.
• 1934 - Polska wypowiedzia艂a traktat mniejszo艣ciowy.
• 1944 - 44. dzie艅 powstania warszawskiego: po raz pierwszy od pocz膮tku powstania samoloty radzieckie dokona艂y zrzut贸w broni i 偶ywno艣ci nad terenem 艢r贸dmie艣cia.
• 1978 - dru偶yna pi艂karska KKS Lech Pozna艅 rozegra艂a pierwszy mecz w europejskich pucharach z MSV Duisburg na wyje藕dzie, przegrywaj膮c 5:0.
• 1995 - Legia Warszawa jako pierwszy polski klub pi艂karski awansowa艂a do Ligi Mistrz贸w, wygrywaj膮c u siebie z Rosenborg Trondheim 3:1.
• 2003 - wy艂膮czono nadajniki 艣l膮skiego Rock Radia w wyniku odebrania koncesji przez Krajow膮 Rad臋 Radiofonii i Telewizji.
• 2006 - doszcz臋tnie sp艂on臋艂a zabytkowa cerkiew w Koma艅czy.

[edytuj] Wydarzenia na 艣wiecie

•   509 p.n.e. - konsekracja 艣wi膮tyni Jowisza Kapitoli艅skiego w Rzymie.
•   533 - wojna cesarstwa wschodniorzymskiego z Wandalami: si艂y Bizancjum odnios艂y zwyci臋stwo w bitwie pod Ad Decimum.
•   604 - Sabinian wybrany papie偶em.
• 1515 - wojny w艂oskie: szwajcarskie kantony star艂y si臋 z Francj膮 w bitwie pod Marignano.
• 1759 - wojna siedmioletnia: wojska brytyjskie pokona艂y Francuz贸w w bitwie na R贸wninie Abrahama.
• 1791 - Ludwik XVI podpisa艂 now膮 francusk膮 konstytucj臋.
• 1866 - Rada Miasta Krakowa wybra艂a na prezydenta J贸zefa Dietla.
• 1906 - lot pierwszego samolotu w Europie.
• 1922 - w miejscowo艣ci Al-Azizija w Libii zarejestrowano najwy偶sz膮 temperatur臋 na Ziemi, 57,7掳C.
• 1940 - II wojna 艣wiatowa: W艂ochy zaatakowa艂y Egipt.
• 1940 - II wojna 艣wiatowa: niemieckie bomby zniszczy艂y pa艂ac Buckingham w Londynie.
• 1968 - Albania opu艣ci艂a Uk艂ad Warszawski.
• 1969 - wyemitowano pierwszy odcinek kresk贸wki Scooby-Doo, Where Are You?.
• 1975 - w Holandii szaleniec zniszczy艂 obraz Rembrandta Stra偶 nocna.
• 1985 - premiera najlepiej sprzedaj膮cej si臋 gry wideo w historii, Super Mario Bros..
• 1993 - Jaser Arafat i Icchak Rabin podpisali uk艂ad zapowiadaj膮cy utworzenie Autonomii Palesty艅skiej.
• 1995 - ameryka艅ska telewizja CBS wyemitowa艂a pierwszy odcinek serialu obyczajowego Central Park West.
• 1999 - Moskwa, Rosja: wybuch bomby. Zgin臋艂o 119 os贸b.
• 2000 - hiszpa艅skie i francuskie s艂u偶by bezpiecze艅stwa przeprowadzi艂y operacj臋, w wyniku kt贸rej aresztowano 36 kluczowych cz艂onk贸w ETA.
• 2003 - ponad 100 os贸b zgin臋艂o w Korei Po艂udniowej po przej艣ciu huraganu 'Maemi'.