Bosnië en Herzegovina

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

reklama1

Ga naar: navigatie, zoeken

Bosna i Hercegovina
Босна и Херцеговина

(Details)

Basisgegevens

Officiële landstaal: Bosnisch, Servisch, Kroatisch

Hoofdstad: Sarajevo

Regeringsvorm: Federale republiek

Staatshoofd: President Haris Silajdžić

Religie: Islam 40%, Orthodox 31%, rooms-katholiek 15%, overige 14%

Oppervlakte: 51.197 km² ^[1] (-% water)

Inwoners: 4.377.033 (1991^[2])
4.590.310 (2008^[3]) (89,7/km² (2008))

Overige

Volkslied: Intermeco

Munteenheid: Bosnische convertibele mark (BAM)

UTC: +1 (zomer +2)

Nationale feestdag: 25 november, Dag van de Republiek

Web | Code | Tel. .ba | BiH | 387

Voorgaande staten

← 1992 (Bosnische Oorlog)

Topografie

___	Landen & Volken

Bosnië en Herzegovina, bestaande uit de landstreken Bosnië en Herzegovina, is een republiek in het zuidoosten van Europa, die ontstaan is bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië (sinds 5 april 1992). De hoofdstad is Sarajevo. Het land grenst aan Kroatië, Servië en Montenegro; bij Neum heeft het circa 21 kilometer kustlijn met de Adriatische Zee.

De nationale munteenheid is de Bosnische Mark (Konvertibilna Marka), ofwel BAM ofwel KM. 1 KM is ongeveer 0,51 euro; de koers ligt vast.

[bewerk] Onafhankelijkheid

Zie ook: Geschiedenis van Bosnië en Herzegovina

Bosnië en Herzegovina riep in april 1992 de onafhankelijkheid uit. Na het uitroepen van die onafhankelijkheid brak de Bosnische oorlog uit. De onafhankelijkheid was uitgeroepen door de regering van Bosnië en Herzegovina, nadat de meerderheid van de Bosnische bevolking voor de onafhankelijkheid koos tijdens de referendum van 1 maart 1992. Meeste Bosnische Serviërs waren echter tegen de onafhankelijkheid. Het leger van de Bosnische Serviërs, onder leiding van generaal Ratko Mladić, omsingelde in het voorjaar van 1992 de Bosnische hoofdstad Sarajevo. De politieke leider van de Bosnische Serviërs, Radovan Karadžić, kwam op 12 mei 1992 met het plan om Bosnische volkeren fysiek te scheiden. Al in 1992 werden tientallen Bosnische steden en dorpen aangevallen en vervolgens geplunderd en de niet-Servische bevolking uitgemoord, opgesloten in gevangenkampen of verdreven. De meeste massamoorden vonden plaats in Foča, Sarajevo, Visegrad, Zvornik, Prijedor, Kozarac, Vlasenica, Bratunac, Sanski Most en Srebrenica, waar in 1995 ruim acht duizend mensen zijn vermoord. Na internationaal ingrijpen in 1995 eindigde de Bosnische oorlog met het verdrag van Dayton. Sindsdien is het land verdeeld in twee entiteiten: De Moslim-Kroatische Federatie (Federacija Bosna i Hercegovina), en de Servische entiteit: de Servische Republiek (Republika Srpska). In deze laatste is Banja Luka de belangrijkste stad, grondwettelijk is Sarajevo de hoofdstad. Naast de voornoemde twee deelrepublieken is er het Federaal District Brcko.

Rustig is het niet geworden op de Balkan, maar Bosnië en Herzegovina verdween wel uit het nieuws. Totdat Radovan Karadžić, werd opgepakt in juli 2008. Geholpen door deze actuele gebeurtenis zocht de Britse diplomaat en politicus Paddy Ashdown - voormalig Hoge Vertegenwoordiger van de internationale gemeenschap in Bosnië-Herzegovina - het nieuws. In The Observer meldde Ashdown dat Bosnië en Herzegovina op het punt stond om in te storten ^[4]. Ashdown meldde dat de Serviërs bezig zouden zijn met het opbouwen van een eigen staatsstructuur. De premier Milorad Dodik stuurde eerder een afvaardiging naar Montenegro om te onderzoeken hoe dat land zich in 2006 afscheidde. De Serviërs zouden streven naar een onafhankelijke Republika Srpska. Volgens Ashdown heeft de Europese Unie zich in de jaren '90 te snel teruggetrokken uit Bosnië.

[bewerk] Bestuurlijke indeling

Zie Bestuurlijke indeling van Bosnië en Herzegovina voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Het Verdrag van Dayton deelt Bosnië en Herzegovina administratief op in twee entiteiten, namelijk de Moslim-Kroatische Federatie (51%) en de Servische Republiek (49%). Daarnaast is er nog een federaal district, genaamd Brčko, dat tot beide entiteiten behoort.

De Moslim-Kroatische Federatie en de Servische Republiek zijn weer onderverdeeld in respectievelijk 10 kantons en 7 regio's. De kantons en regio's zijn op hun beurt weer onderverdeeld in gemeentes.

[bewerk] Bevolking

De staatsburgers van Bosnië en Herzegovina worden Bosniërs genoemd.

[bewerk] Taal

Bosnië en Herzegovina heeft drie officiële talen: Bosnisch, Servisch en het Kroatisch.

De naam "Bosnisch" is onder de meerderheid van Bosnische Kroaten en Bosnische Serviërs controversieel. Bosnische Kroaten spreken Kroatisch en beschouwen dit als hun moedertaal. Bosnische Serviers zien het Servisch als hun officiële taal. Alleen de Bosnjakken geven de voorkeur aan Bosnisch. Het Bosnisch wordt gezien als een "aparte" Zuidslavische taal met Turkse en Arabische leenwoorden en wordt in het huidige Bosnië en Herzegovina samen met de andere twee talen als de nationale standaardtaal gezien. Wel staat vast dat tot in de 19e eeuw Bosnische bevolking Bosnisch sprak en een eigen Bosnisch schrift kende, genaamd Bosančica.

[bewerk] Geografie

Het noorden is overwegend vlak, het middenwesten heuvelachtig. In het zuiden en oosten liggen de hoogste toppen, het hoogste punt is de Maglić (2386m) op de grens met Montenegro. Het land heeft veel bossen en ongerepte natuur. In het westen zijn kanovaren en rafting op de rivieren Una en Sana erg populair. Verder klieft Bosnië het buurland Kroatië in het zuiden bij de stad Neum, hieraan heeft het zijn 20 km kust aan de Adriatische zee te danken. Hoewel in de laatste oorlog veel beschadigd is, wordt er hard gewerkt aan de wederopbouw. Het is mogelijk om veilig te reizen door het land. Lees meer over de Bosnische cultuur.

[bewerk] Steden

De hoofdstad van Bosnië en Herzegovina is Sarajevo. Andere grotere steden zijn Banja Luka, Bihać, Mostar, Tuzla en Zenica.

Steden in Bosnië en Herzegovina
Rang	Naam		Inwoners			Bestuur
Rang	Latijns	Cyrillisch	Telling 1981	Telling 1991	Schatting 2005	Bestuur
1.	Sarajevo	Сарајево	319.017	416.497	297.523	Sarajevo
2.	Banja Luka	Бања Лука	123.937	143.079	173.748	Banja Luka
3.	Tuzla	Тузла	65.091	83.770	88.521	Tuzla
4.	Zenica	Зеница	63.569	96.027	85.649	Zenica-Doboj
5.	Mostar	Мостар	63.427	75.865	64.301	Herzegovina-Neretva
6.	Prijedor	Приједор	-	-	57.166	Banja Luka
7.	Bihać	Бихаћ	29.875	45.995	39.195	Una-Sana
8.	Brčko	Брчко	31.437	41.405	38.479	Distrikt Brčko
9.	Bijeljina	Бијељина	31.124	37.216	37.692	Bijeljina

Zie ook:

lijst met steden in Bosnië en Herzegovina

[bewerk] Bezienswaardigheden

Sarajevo met zijn Bas Carsija, cultuur en vele moskeeën.
Sarajevo, Vrelo Bosna; een natuurpark. 'Het vondelpark van Sarajevo'.
Oude deel van Mostar met de brug Stari Most boven de rivier de Neretva
Pocitelj wordt ook wel het Turks dorp genoemd. Oud Turks dorpje met een enorm kasteel.
Blagaj; bron van de rivier de Una.
Travnik, stad van de vizieren uit het Ottomaanse tijdperk.
Bedevaartsoord Međugorje, dat veel pelgrims trekt uit binnen-, maar vooral buitenland.

[bewerk] Economie en geld

De economie van Bosnië en Herzegovina heeft het zwaar te verduren gehad tijdens de oorlog. Met name de industrie, waar het land (en het vroegere Joegoslavië) van afhankelijk was en is, is flink beschadigd geweest. Het land telt vele industrieën, waarvan vele te maken hebben met het delven van de ruim aanwezige delfstoffen (kolen, zink). Ook is er veel petrochemische industrie in het land. Daarnaast is er sprake van intensieve akkerbouw en veeteelt. Vanwege de ligging vindt de meeste handel plaats met de buurlanden Kroatië, Servië en Montenegro.

De lokale munteenheid is de Konvertibilna Marka. De ISO-code is de BAM, maar lokaal wordt deze afgekort tot KM. In overwegend Kroatische gebieden wordt de Kroatische Kuna ook geaccepteerd. De euro wordt wijdverbreid geaccepteerd. De koers van de KM is ongeveer 51 eurocent, terwijl een euro ongeveer 1,96 KM is.